Balo dã ngoại của học sinh: mang gì, bỏ gì cho chuyến đi một ngày

Một chuyến dã ngoại một ngày, học sinh chỉ cần một balo nhẹ đựng đủ năm nhóm đồ: nước, đồ ăn, áo mưa hoặc áo khoác, đồ bảo vệ cơ thể (mũ, kem chống nắng, thuốc riêng nếu có) và một chiếc còi kèm số điện thoại của bố mẹ. Mọi thứ còn lại nên để ở nhà, vì balo càng nặng thì đi càng nhanh mệt, mà người mệt thì dễ ngã, dễ lạc và dễ cáu.

Bài này giúp bạn tự xếp balo, hiểu vì sao mỗi món có mặt, và biết món nào là việc của người lớn chứ không phải của bạn.

Balo nặng bao nhiêu là vừa

Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ khuyên balo của trẻ không nên nặng quá 10–20% cân nặng cơ thể. Một bạn nặng 35 kg thì balo nên trong khoảng 3,5 kg, cố lắm là 7 kg. Với chuyến đi bộ cả ngày ngoài trời, nên bám mức thấp: đường đất, dốc, nắng làm mỗi ki-lô-gam nặng hơn nhiều so với đeo đi học trên vỉa hè.

Cách thử đơn giản: đeo balo đã xếp xong, đứng thẳng nhìn vào gương nghiêng. Nếu bạn phải đổ người về phía trước để giữ thăng bằng, balo đang quá nặng hoặc xếp sai. Một bài thử nữa: đeo balo đi lên xuống cầu thang nhà mình mười lượt. Thấy vai đau, dây cứa vào cổ là cần bớt đồ.

Đeo thế nào cho đỡ mỏi

• Đeo cả hai quai, không đeo lệch một bên vai.
• Kéo dây sao cho đáy balo nằm ngang thắt lưng, không lủng lẳng xuống mông.
• Nếu có đai ngực, cài lại để quai không tuột ra hai bên.
• Balo dung tích khoảng 15–20 lít là vừa cho một ngày. Balo to hơn dễ làm mình nhét thêm đồ không cần.

Năm nhóm đồ nhất định phải có

Những người đi bộ đường dài ở nhiều nước có một danh sách gọi là "mười thứ thiết yếu", do một câu lạc bộ leo núi ở Mỹ đặt ra từ những năm 1930. Danh sách gốc dành cho người lớn leo núi nhiều ngày. Với học sinh đi một ngày, có người lớn dẫn đoàn, ta rút gọn còn năm nhóm.

Nhóm	Mang gì	Vì sao
Nước	Một bình 0,75–1 lít có nắp kín, đổ đầy từ nhà	Ngoài trời nóng ẩm, cơ thể mất nước qua mồ hôi rất nhanh. Không được trông chờ vào nước suối.
Đồ ăn	Cơm nắm, bánh mì, chuối, lạc rang, bánh quy	Đi bộ đốt nhiều năng lượng. Ăn nhẹ giữa buổi giúp không bị lả.
Áo	Áo mưa mỏng hoặc áo gió, thêm một đôi tất khô	Thời tiết vùng núi đổi nhanh. Người ướt và gặp gió lạnh rất nhanh mất sức.
Bảo vệ cơ thể	Mũ rộng vành, kem chống nắng, kem xua côn trùng (người lớn bôi), băng cá nhân, thuốc riêng nếu bác sĩ đã kê	Nắng, muỗi và vết trầy là ba chuyện gặp nhiều nhất.
Liên lạc	Còi nhựa đeo cổ, tờ giấy ghi tên bạn và hai số điện thoại của bố mẹ, bọc túi ni-lông	Nếu lạc khỏi đoàn, tiếng còi đi xa hơn tiếng hét và không làm khản giọng.

Nếu bạn có bệnh cần thuốc mang theo (hen suyễn, dị ứng nặng), hãy để thuốc ở ngăn dễ lấy nhất và báo cho thầy cô hoặc trưởng đoàn biết thuốc nằm ở đâu. Cách dùng thuốc là việc của bác sĩ và bố mẹ hướng dẫn, không tự đổi liều.

Những thứ nên để ở nhà

Bỏ bớt đồ khó hơn thêm đồ. Đây là những thứ học sinh hay mang mà gần như không bao giờ dùng tới, hoặc gây thêm rắc rối:

• Dao, kéo nhọn, bật lửa, diêm. Những thứ này nếu cần thì người lớn dẫn đoàn mang và giữ. Trẻ em không mang theo trong balo riêng.
• Đồ điện tử đắt tiền. Máy tính bảng, loa nhỏ, tai nghe to vừa nặng, vừa dễ rơi vỡ, vừa làm bạn không nghe được tiếng người gọi. Điện thoại (nếu có) để chế độ tiết kiệm pin, cất trong túi kín.
• Đồ ăn vặt nhiều lớp bao bì. Mỗi lớp vỏ là một mẩu rác phải mang về. Kẹo dẻo, nước ngọt có ga làm khát hơn.
• Quần áo dự phòng quá nhiều. Một chuyến đi một ngày chỉ cần một áo khô và một đôi tất.
• Bình thuỷ tinh. Nặng và vỡ được. Bình nhựa cứng hoặc bình kim loại tốt hơn.

Xếp đồ: nặng sát lưng, hay dùng để trên

Có một nguyên tắc dễ nhớ: đồ nặng ở giữa, sát lưng; đồ nhẹ ở đáy; đồ hay dùng ở trên cùng và túi ngoài. Lý do nằm ở trọng tâm. Khi khối nặng nằm sát lưng, nó đi theo cột sống của bạn. Khi khối nặng nằm xa lưng, nó kéo người ngửa ra sau và vai phải gồng lại để giữ.

1. Đáy balo: áo mưa, áo khoác, đôi tất (nhẹ, chỉ dùng khi cần).
2. Giữa, sát lưng: bình nước, hộp cơm (nặng nhất).
3. Phía trên: túi đồ ăn nhẹ để lấy giữa buổi.
4. Túi ngoài hoặc túi nắp: mũ, kem chống nắng, băng cá nhân, giấy ăn, túi đựng rác.
5. Đeo trên người: còi (đeo cổ), tờ giấy số điện thoại (túi áo có khoá kéo).

Bỏ đồ vào túi ni-lông hoặc túi zip trước khi cho vào balo. Balo học sinh hiếm khi chống nước, và một cơn mưa rào miền núi đủ để làm ướt sạch đồ bên trong.

Quần áo và giày cũng là "đồ mang theo"

Thứ quan trọng nhất không nằm trong balo mà nằm trên người bạn. Đi rừng, đi đồi ở Việt Nam nên mặc:

• Áo dài tay mỏng, sáng màu. Che nắng, che muỗi, và người khác dễ nhìn thấy bạn từ xa. Áo màu cam, vàng, xanh nhạt dễ thấy giữa lá cây hơn áo xanh rêu.
• Quần dài. Đỡ trầy chân khi đi qua bụi, giảm vắt và côn trùng bám vào.
• Giày có đế bám. Giày thể thao đế cao su có rãnh là đủ. Dép xỏ ngón và dép lê là nguyên nhân hay gặp của trẹo chân trên đường dốc.
• Tất cao cổ. Có thể kéo ống quần nhét vào tất khi đi qua chỗ ẩm có vắt.

Giày mới mua thì đi thử ở nhà vài hôm trước. Giày chưa quen chân là lý do phồng rộp gót số một.

Chia việc giữa bạn và người lớn

Trong một chuyến đi có trẻ em, balo của người lớn và balo của bạn khác nhau. Biết rõ ai mang gì giúp cả nhà không thiếu và không trùng.

Balo của học sinh	Balo của người lớn dẫn đoàn
Nước, đồ ăn của mình	Nước dự phòng cho cả nhóm
Áo mưa, mũ, tất khô	Hộp sơ cứu đầy đủ
Còi, giấy số điện thoại	Điện thoại sạc đầy, pin dự phòng, đèn pin
Túi đựng rác của mình	Dao gấp, bật lửa (nếu thật cần), bản đồ hoặc thiết bị định vị
Thuốc riêng (nếu có)	Danh sách số điện thoại khẩn cấp: 112 cứu nạn, 114 cứu hoả, 115 cấp cứu

Ở Việt Nam, 112 là số gọi tìm kiếm cứu nạn, 113 là công an, 114 là cứu hoả và cứu nạn cứu hộ, 115 là cấp cứu y tế. Học thuộc bốn số này cùng số điện thoại của bố mẹ trước khi đi bất cứ đâu.

Thử làm: xếp balo rồi cân

Cần: balo, cân sức khoẻ trong nhà, một tờ giấy và bút.

1. Đứng lên cân, ghi lại cân nặng của bạn. Nhân với 0,1 và 0,15 để ra hai mức nên mang (ví dụ 35 kg: từ 3,5 đến khoảng 5 kg).
2. Bày hết đồ định mang ra sàn. Chia thành năm nhóm như bảng ở trên. Thứ nào không thuộc nhóm nào, đặt riêng sang một bên.
3. Xếp đồ vào balo theo thứ tự đáy – giữa – trên – túi ngoài.
4. Bế balo lên cân cùng bạn, trừ đi cân nặng của bạn để ra cân nặng balo.
5. Nếu vượt mức, lần lượt bỏ bớt từ đống "không thuộc nhóm nào" trước, rồi tới đồ trùng (hai cái áo, hai túi bánh).
6. Viết danh sách cuối cùng ra giấy, dán ở mặt trong nắp balo. Lần sau chỉ cần nhìn danh sách mà xếp.

Làm việc này cùng bố mẹ vào tối hôm trước chuyến đi. Sáng hôm đi thường vội, và đồ quên nhiều nhất chính là bình nước để trong tủ lạnh.

Sau chuyến đi

Về nhà, dốc hết balo ra. Đồ ăn thừa bỏ đi hoặc ăn ngay, rác mang về thì phân loại, áo mưa ướt phơi khô kẻo mốc. Ghi chú lại món nào không dùng tới để lần sau bỏ, món nào thiếu để lần sau thêm. Sau ba bốn chuyến, danh sách của bạn sẽ gọn và đúng với chính bạn hơn bất cứ danh sách in sẵn nào.

Câu hỏi thường gặp

Balo đi dã ngoại cho học sinh cần những gì?

Năm nhóm cơ bản: nước, đồ ăn nhẹ, áo mưa hoặc áo khoác, đồ bảo vệ cơ thể như mũ và kem chống nắng, và đồ liên lạc gồm còi cùng tờ giấy ghi số điện thoại bố mẹ. Thuốc riêng nếu bác sĩ đã kê thì để ở ngăn dễ lấy và báo cho người dẫn đoàn.

Balo học sinh nặng bao nhiêu là vừa?

Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ khuyên không quá 10–20% cân nặng cơ thể. Khi đi bộ đường dài ngoài trời nên giữ gần mức 10%. Nếu phải đổ người về trước mới đứng vững thì balo đang quá nặng.

Trẻ em có nên mang dao, bật lửa khi cắm trại không?

Không. Dao, bật lửa, diêm là đồ của người lớn dẫn đoàn, do người lớn giữ và dùng. Trẻ em chỉ nhờ người lớn khi cần cắt hay nhóm bếp.

Đi dã ngoại nên mang bao nhiêu nước?

Học sinh nên mang một bình khoảng 0,75–1 lít đầy từ nhà cho chuyến đi một ngày, người lớn mang thêm nước dự phòng cho cả nhóm. Ngày nắng nóng hoặc đi nhiều dốc thì cần nhiều hơn.

Vì sao phải mang còi khi đi dã ngoại?

Tiếng còi đi xa hơn tiếng hét và không làm khản giọng hay mệt. Nếu bị lạc, thổi ba tiếng ngắn liền nhau là cách báo cần giúp đỡ mà người tìm ở xa vẫn nghe được.